Van stress naar overspanning naar burnout

In mijn ogen zijn er 3 stappen voordat je in een burn out terecht komt. Het begint bijna altijd met stress. We kennen het allemaal wel. Je voelt je gejaagd, je spieren doen meer zeer, je hebt een korter lontje, je bent moe, concentratie is verminderd. Je ervaart stress. Deze vorm van stress kent iedereen wel. Een emotionele gebeurtenis, je hebt teveel werk, je legt de lat te hoog voor jezelf, je gaat over je grenzen, de zorg voor iemand of over iemand, kinderen die continue aandacht vragen en ga zo maar door. 

Het is op zich helemaal geen probleem als je af en toe stress ervaart, want daarmee zegt je lichaam dat je het wat rustiger aan mag doen of dat je andere keuzes mag maken die beter bij je passen. Ook kan stress je aanzetten tot het ondernemen van actie. Vaak is deze stress kortdurend en met wat betere zelfzorg en meer rust verdwijnt deze ook weer.

Maar als stress langdurig of zelfs chronisch wordt is het een ander verhaal. Je kunt dan geen uitknop meer vinden en lijkt altijd "aan" te staan. Je gaat door op adrenaline en krijgt meer moeite met rust nemen. Je hebt het gevoel dat je nog meer moet doen en nooit écht klaar bent. Je slaapt langdurig slecht en lijkt meer afwezig te worden voor je naasten en/of collega's. Je hart gaat sneller kloppen, je krijgt zweetaanvallen, je voelt je eigenlijk erg moe maar komt maar niet tot rust. Ook je spieren lijken niet meer te kunnen ontspannen. Je krijgt blessures, chronische pijnen, stijve nek en schouders en hoofdpijn. Kortom, je lijf staat in de vechtstand! Langdurige stress kan ervoor zorgen dat je uiteindelijk zoveel energie verbruikt, dat je op je reserves doorgaat. Hier ben je dan uiteindelijk in een OVER-spanning beland. Te lang, teveel spanning op fysiek en mentaal vlak.

Eigenlijk geeft je lichaam hier al aan dat je echt op de rem moet trappen. Dat je meer rustmomenten moet nemen en beter moet kijken naar je stress factoren. Maar wat de meeste mensen juist doen is, DOORGAAN! Want niet iedereen voelt dat de grens is bereikt of er al overheen is gegaan. Je lijkt in een routine te zijn beland dat voor jouw voelt als "normaal". Je weet heus wel dat je stress ervaart, maar je blijft jezelf wijsmaken dat je "hierna" of "daarna" echt wel rust neemt. Nog even doorzetten en dit of dat afmaken en dan rust. Terwijl er alleen maar weer nieuwe uitdagingen op je pad komen, die ook weer nieuwe stress geven. En zo blijf je in een cirkeltje van spanningen en stress vastzitten. 

En zo ga je door, tot je lichaam en geest het gaan overnemen. Nu raak je in een burn out. Want de reserve energie waar je op was doorgegaan, is nu ook op, dus uitputting is het gevolg. Het lijkt alsof je letterlijk niet meer kunt functioneren. Je kan geen prikkels meer hebben, je lichaam is opgebrand, je spieren zijn zwaar en pijnlijk, je gedachten gaan alle kanten op en het enige wat je wilt ( en kunt) doen is liggen, slapen en bijtanken. Een burn out verteld je letterlijk dat je zo niet door kan gaan!! Het leven dat je leeft, op de manier zoals je deed, werkt niet meer. Je wordt letterlijk stilgezet om inzicht te krijgen in je leven en wat je anders mag doen. Je gaat op een andere manier naar het leven kijken en andere keuzes voor jezelf maken omdat je het gevoel van burn out nooit meer wilt ervaren. Je gaat stapje voor stapje richting een leven dat wel bij je past. Met meer balans, meer rust en beter luisteren naar jezelf.

Deze fases kunnen afzonderlijk van elkaar uiteraard jaren duren. Vooral de fase van stress naar overspanning kan langer duren omdat stress niet altijd gelijk chronisch wordt. De fases erna kunnen sneller op elkaar volgen aangezien je daarna op je reserve energie doorgaat. Het woord zegt het al, je zit al in je reserves. Dus doorgaan op dat moment maakt dat je lichaam en geest minder belasting aankunnen. 

Liefs Marijke